4076razy

Odporność pszczoły miodnej

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Odporność pszczół - Wiadomości ogólne

Podczas wielu wieków, w procesie ewolucji, owady, w tym nasze pszczoły, wykształciły szereg mechanizmów broniących je przed różnego typu chorobami, wirusami, grzybami. Sama budowa ciała pszczoły i jej naturalne powłoki obronne mają na celu ochronę przed wniknięciem wszelkich niebiezpieczych związków do wnętrza ich ciała. Niestety zdarzyć się może że różnego typu wirusy dostają się do ciała pszczoły i hemolimfy. Za hamowanie zakażeń wewnątrz ciała pszczoły, odpowiadzją 2 mechanizmy obronne, związane z hemolimfą. Są to odporność komórkowa i odporność humoralna

  • Odporność komórkowa - reakcje tej odporność są skierowane przeciwko wszelkiego rodzajom ciał obcych znajdujących się w hemolimfie pszczół, którym udało się przedostać do ciała pszczoły. Z tego co narazie udało się dowieść to to że reakcja obronna uzależniona jest głównie od wielkości ciała obcego, niż od jego budowy czy składu chemicznego.
  • Odporność humoralna - reakcja humoralna na zakażenie, podobnie jak i u innych owadów, różńi się w sposób zasadniczy od odporności humoralnej ssaków i innych kręgowców. Po pierwsze cechuje ją mała swoistość, po drugie występowanie odporności humoralnej u owadów nie jest związane z obecnością globulin odpornościowych. Odpornośc pszczół może mieć również podłoże behawiorystyczne, tzn. może wynikać ze sposobu zachowania tych owadów w zakażonej rodzinie. 

Odporność u pszczół można podzielić ze względu na jej charakter, na odporność naturalną tzw. fizjologiczną i odporność nabytą. 

  • Odporność naturalna - uwarunkowana jest właściwościami anatomicznymi i fizjologicznymi organizmu, odczynami hemocytarnymi, właściwościami płynów ustrojowych, wytwarzaniem substancji o działaniu hamującym lub niszczącym drobnoustroje.
  • Odporność nabyta - uwarunkowana jest zachowaniem pszczół podczas choroby.

Dla osób bardziej żądnych wiedzy poniżej przygotowaliśmy dokładniejsze opisy poszczególnych procesów odpornościowych naszych pszczół. Serdecznie polecamy przeczytanie poniższych punktów. Ważne jest zarówno przy amatorskiej jak i zawodowej hodowli pszczół, poznanie tych procesów, co wg. autora zbliży i pozwoli zrozumieć każdemu pszczelarzowi lub miłośnikowi pszczół, procesy chroniące nasze pszczoły przed chorobami.

 

Odporność naturalna pszczół

 Odporność naturalna pszczół zależy w bardzo dużym stopniu od właściwości fizjologicznych naszych pszczół, w tym czerwia i pszczoły dorosłej. Odporność ta ujawnia się dopiero przy pierwszym kontakcie pszczoły z wirusem lub czynnikami chorobowymi. Odporność ta jest uwarunkowana genetycznie, lecz jest ona kształtowana przez warunki w jakim pszczoły bytują. Odporność ta zależy od rasy, wieku i stadium rozwojowego pszczoły. Dla przykładu na zgnilec złośliwy, kiślice, chorobe woreczkowatą czy grzybicę otorbielakową  choruje tylko czerw pszczeli. Doskonałym przykładem odporności jest fakt że niektóre rasy pszczół, w tym ich czerw jest odporny na jedną z najgroźniejszych chorób pszczelich, zgnilca złośliwego. Jednakże odporność naturalna może zostać przełamana przy ataku bardzo dużej ilości czynników chorbotwórczych (wirusy, grzyby, drobnoustroje) Odporność pszczół może być również związana z wiekiem pszczół. Potwierdzony został fakt że pszczoły starsze mają skłonność do zapadania na chorobę zarodnikowcową (nosemozę).

Wsród naturalnych czynników odpornościowych, bardzo ważną funkcję pełnią bariery, chroniące organizm pszczoły przed wniknięciem zakażenia do ciała pszczoły. Należą do nich:

    • Okrywa ciała - Chroni ona ciało pszczoły przed zakażeniem. Dzięki spefyficznej budowie anatomicznej oraz obecności substancji przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybicznych, jest pierwszą barierą która chroni pszczoły. Ciało owada pokrywa jednowarstwowy oskórek (hypodermis), którego komórki wytwarzają zewnętrzną warstwę oskórka martwego (kutikula). To właśnie stwardniała warstwa kutikuli impregnowana chityną i substancjami tłuszczowymi, chroni ciało pszczoły przed wpływem czynników zewnętrznych. Chityna (substancja polisacharydowa) jest odporna na bardzo wiele enzymów bakteryjnych, chociaż istniej kilka rodzaji bakterii które wytwarzają chitynazę i są w stanie przeniknąć przez pancerz chitynowy. Oprócz chityny, również kwasy tłuszczowe na powierzchni oskórka posiadają silne właściwości bakteriobójcze i przeciwgrzybiczne. 
    • Przewód pokarmowy - dzięki pokrytemu chityną nabłonkowi wyścielającemu przewód pokarmowy, błonach perytroficznych w jelicie środkowych i wielu innych procesach występujących w różnych odstępach jelit, przewód pokarmowy jest dobrze chroniony przed wniknięciem zakażenia do ciała pszczoły. Trzeba również wspomnież że w całym układzie pokarmowych pszczół i czerwia występuje szereg drobnoustroji które hamują namnażanie się szkodliwych bakterii.  
    • Układ oddechowy - budowa tchawek i otoczenie przetchlinek włoskami, które z czasem gdy pszczoła się dojrzewa, chroni je przed wniknięciem bakterii A.woodi do organizmu. Ze wzglęgu na okres dojrzewania, zakażeniu ulegają wyłącznie pszczoły młode, których włoski nie zostały jeszcze schityznowane.

Ważne!!!

Domieszka spadzi w pokarmie pszczół wpływa szkodliwie na ich błony trawienna i nie powinno się zimować pszczół na tym miodzie. Miód spadziowy może prowadzić do biegunek i przepełnienia pszczół kałem. Uszkodzenie błon trawiennych może prowadzić również do pojawienia się Nosemozy, która rozwija się w tylnim odcinku jelita środkowego. Więcej.

 

 

Odporność komórkowa

W odporności komórkowej bardo dużą wagę odgrywają odczyny komórkowe. Należą do nich: fagocytoza, aglomeracja, inkapsulacja, tworzenie guzkiów, segregacja i tworzenie szczepów. 

  • Fagocytoza - jest to zdolność polegająca na wychwytywaniu ciał obcych przez komórki o właściwościach żernych. U pszczół zdolność do fagocytozy maja komórki hemolimfy jak i tzw. komórki osiadłe (patrz. segregacja poniżej), które grupowane są w wielu miejscach ciała. Zazwyczaj fagocytoza rozpoczyna się po 4 godzinach od przedostania się ciała obcego do organizmu i osiąga maksymalne natężenie po 12 h, a po 24  godzinach proces ten ulega zakończeniu. 
  • Aglomeracja - jest to proces otaczania ciał obcych w hemolimfie, które są za duże by ulec procesowi fagocytozy. Komórki otaczają zródło zakażenia (duże ilości grzybów i bakterii), by po 24 godzinach utworzyć wokół niego guzek. W guzku powstają komórki o właściwościach trawiących ciała obce. 
  • Inkapsulacja - pojedyńcze komórki ciał obcych mogą zostać inkapsulowane, czyli otoczone częściowo lub w całości przez komórki inkapsujące. Przylegają one ściśle do ciała obcego wokół którego powstaje otoczka. Zazwyczaj Inkapsulacja rozpoczyna się po 24 h od wniknięcia ciała obcego do organizmu pszczoły i trwa do 48 godzin. Cały proces polega na unieruchomieniu, zahamowaniu rozwoju i czasami śmierci inkapsulowanych zarazków.
  • Tworzenie guzków - jest to proces polegający na połączeniu procesu fagocytacji i agregacji. Proces tworzenia guzków, jest uruchamiany gdy w hemocelu nagromadzone zostały liczne ilości bakterii i innych ciał obcych. Hemocyty wypełnione są licznymi cząsteczkami fagocytującymi otaczają ciało obce (tak jak przy procesie fagocytozy) a następnie przyłączają się do nich zdrowe nie fagocytujące komórki i pokrywają je. W efekcie wewnątrz znajdują się parę warstw komórek fagocytujących, które pokrywa warstwa zdrowych komórek, tworząc guzek. Proces ten jest uruchamiany do obrony przed większym skupiskiem wirusów i innych czynników chorobotwórczych u pszczół. 
  • Segregacja - polega na fagocytowaniu i wychwytywaniu komórek ciał obcych przez komorki osiadłe, nieruchome. Proces ten polega również na wychwytywaniu przez komórki substancji toksycznych. Niekiedy substancje te czasami przetrzymywane są w ciele pszczoły przez całe jej życie. 
  • Tworzenie skrzepów - jest to proces polegający na uzupełnianiu tkanek które powstają w różnych przypadkach. Koagulacja, bo taką nazwę ma też ten proces zapobiega utracie hemolimfy przez pszczoły i likwidacji uszkodzeń przez które mogą dostać się liczne bakterie i wirusy. Ten proces jest szczególnie ważny przy inwazji warrozy która bardzo często przebija się przez pancerz chitynowy pszczoły uszkadzając go w celu pożywienia się hemolimfą pszczół. To właśnie przez takie szczeliny do organizmu pszczoły dostają się różne wirusy m.in. Nosemoza czy zgnilec złośliwy.

 Odporność Sekcyjna  i kolonijna

Odporność sekcyjna

Odporność sekcyjna pszczół jest ściśle związana z występowaniem substancji bakteriobójczych w mleczku pszczelim, miodzie i kicie pszczelim. Jednym z najważniejszych kwasów jest kwas 10-hydroksy-Δ2-decynowy ( trudne słowo :)) który występuje w mleczku pszczelim. Duże ilości tego kwasu występują u pszczół jest  odpornych na zgnilca złośliwego. Kit pszczeli zawiera terpiny, które posiadają właściwości bakterio i grzybobójcze. Właściwości antybakteryjne miodu związane są natomiast z dużą ilości cukrów i oraz wytwarzaniem nadtlenku wodoru.

Odpornośc kolonijna

Nazywana jest również odpornością beharioralną pszczół i związana jest ona z szczególną dbałością o czerw pszczeli, szybkim wykrywaniu i usuwaniu z rodziny czerwia martewgo, czyszczeniu plastrów, zwłaszcza przez pszczoły odporne na zgnilca złośliwego.

 

Odporność humoralna

 W płynach i tkankach owadów, występują substancje o działaniu przeciwbakteryjnym. Nalęży do nich lizozym, substancje hemaglutynujące i bakteriocydyny. Ważną rolę w mechanizmach odporności naturalnej odgrywa melanizacja hemolify i odkładanie melaniny.

 

Melaniny - kolor oczy i włosów

Od liczby i rodzaju cząsteczek melaniny w cebulce włosa zależy jego kolor. U blondynów zawartość tego składnika jest niska, a cząsteczki mają spiralną strukturę. Noworodki rasy białej nie mają w tęczówce melaniny, dlatego ich oczy są niebieskie. Melanina w tęczówce jest wytwarzana później. U innych ras człowieka melanina pojawia się w tęczówce jeszcze przed narodzeniem. Zaburzenia w biosyntezie melanin powodują występowanie albinizmu, natomiast ich podwyższony poziom wywołuje melanizm.

  •  Lizozym - jest to ciepłochwiejna substancja która występuje u pszczół zdrowych. Powoduje on rozpuszczenie bakterii w jego wstępnej fazie. Lizozym bierze udział w procesie odporności nabytej.
  • Substancje hemoglutynujące - wiadomo że występuja w hemolimfie pszczół, lecz obecnie trwają badania nad tymi właściwościami. 
  • Bakteriocydyny -  bakteriobójcze właściwości hemolimfy.
  • Melanizacja - Melaniny powstają głównie na drodze utleniania i polimeryzacji związków fenolowych i są ważną grupą barwników. W przypadku inwazji bakterii i wniknięciu ich do hemocelu (komórki hemolimfy), dochodzi do odkładania melaniny w pobliżu otworów lub całego ciała pasożyta. Pojawia się ona zawsze po wystąpieniu odczyny hemocylarnego. Melanina odłożona w ścianie otoczek lub guzków tworzy barierę nieprzepuszczalną. Hamuje ona wymianę gazową i wydalanie do hemolimfy, produktów przemiany materii zarazków.

 

 

 

Ostatnio zmieniany sobota, 31 październik 2015 22:10

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Edukacyjne Warsztaty pszczelarskie dla Dzieci i młodzieży

Dopasowny plan zajęć

Dzięki projektowi edukacyjnemu i doświadczeniu zebranym podczas zajęć które już się odbyły, stworzyliśmy nasz autorski plan warsztatów, który robi wrażenie na dzieciach, które słuchają z zapartym tchem.

To nasza pasja!

Dla nas prowadzenie warsztatów to pasja i walka o nasze pszczoły! Całkowity dochód z warsztatów przeznaczony jest na opiekę nad naszymi pszczołami i zakup nowych materiałów edukacyjnych dla dzieci o pszczołach.

Spotkania z pszczołami 

Podczas naszych warsztatów dzieci mają wyjątkową okazję nie tylko posłuchać o niesamowitym życiu pszczół, ale również zgłębić obserwacje pod mikroskopem, czy zobaczyć pszczoły na żywo! Tak jest! Przyjeżdżamy z pszczołami!

Zapytaj o termin!

Ponieważ Lato jest dość krótkie a my mamy ograniczony czas na wyjazdy z pszczołami, to radzimy jak najszybciej wysłać zapytanie o termin. Nie czekaj na ostatnią chwilę, bo wiemy z doświadczenia że to marne rozwiązanie. Pisz na adres :warsztaty@slezanskiemiody.pl

Edukacja
Warsztaty pszczelarskie dla dzieci w Szczawnie Zdrój

Warsztaty w Szczawnie Zdrój Pierwszymi warsztatami jakie mieliśmy okazję przeprowadzić w tym roku był warsztaty na Jarmarku Wielkanocnym w

Read more
Bzykająca przyczepka edukuje 2.0 - Podsumowanie

Bzykająca przyczepka edukuje 2.0 - Podsumowanie   Co z tym projektem? Czemu się nie udał? Jest to jedno z pytań które zadaje sobie

Read more
Bzykająca przyczepka - edukuje 2.0

Witaj ponownie. Skoro  trafiłeś tutaj, to oznacza, że możemy się już znać. Jest to nasza 3 zbiórka na portalu "Polak

Read more
VIII Warsztaty "Bzykająca przyczepka edukuje" - X Festiwal rzemiosł

VIII Warsztaty "Bzykająca przyczepka edukuje" - X Festiwal Rzemiosł i produktu lokalnego - Sobótka 18.12.2016 Już trzeci raz mieliśmy okazję zawitać

Read more
VI warsztaty pszczelarskie - Dożynki w Strzelcach 28.08.2016

IV warsztaty pszczelarskie w ramach projektu - "Bzykająca przyczepka Edukuje" - Dożynki Strzelce 28 sierpnia 2016 Dawno dawno temu w odległej

Read more
Bzykająca przyczepka edukuje - V warsztaty pszczelarskie dla dzieci

Bzykająca przyczepka edukuje - V warsztaty pszczelarskie dla dzieci Piąte już warsztaty pszczelarskie dla dzieci, w ramach akcji "Bzykająca przyczepka edukuje"

Read more
IV warsztaty pszczelarskie dla dzieci - czyli Bzykająca przyczepka edukuje w Zielonym Wzgórzu

IV warsztaty pszczelarskie dla dzieci - czyli Bzykająca przyczepka edukuje w Zielonym Wzgórzu Kolejne warsztaty pszczelarskie które miałem zaszczyt poprowadzić dla

Read more
Edukacja w biegu - czyli trzecie warsztaty dla dzieci

Trzecie mini warsztaty pszczelarskie Tak, już trzecie mini warsztaty zostały przeprowadzone przez Ślężańskie Miody. Tym razem były to jednak mini warsztaty.

Read more
Bzykająca przyczepka edukuje - wizyta w Szkole Podstawowej w Rogowie Sobóckim

Bzykająca przyczepka edukuje - Wizyta w Szkole podstawowej w Rogowie Sobóckim Dnia 13.06.2016, czyli w Poniedziałek :D Bzykająca Przyczepka odwiedziła szkołę

Read more

NASZĄ MISJĄ JEST EDUKACJA I OCHRONA ZAPYLACZY

Template by JoomlaShine