{imageshow sl=84 sc=40 /}

Śleżańskie Miody - O pszczołach
Pszczoły wiadomości ogólne

Pszczoły wiadomości ogólne (6)

Układ rozrodczy pszczoły miodnej

Pszczoły są owadami rozdzielnopłciowymi, co oznacza że w danym gatunku występują samce i samice, w tym wypadku są to pszczoły i trutnie. Dlaczego więc każda pszczoła nie może składać jajeczek? Jedynie u matki pszczelej występuj e w pełni rozwinięty ukłąd rozrodczy, natomiast u pszczół robotnic narządy te są dość znacznie uwstecznione? Więcej na temat tego jak powstaje matka pszczela znajdziecie w dziale Rozwój pszczół. W skład układu rozrodczego matki pszczelej wchodzą:

  • symetrycznie ułożone jajniki, które znajdują się z przedniej części odwłoka nad przewodem pokarmowym
  • parzyste jajowody, które łączą się w krótki jajowód środkowy.
  • pochwa z otworem płciowym

Jajniki są kształtu gruszkowatego. Mają one wymiar 5/6 x 4mm i składają się z 110-220 rurek janikowych zebranych w 8 grup. Każda rurka zwęża się u szczytu janika w cienkie włókno, które wchodzi w skład wiązadła podwieszającego. W części szczytowej rurki janikowej zachodzi proces tworzenia jaj, w odcinku tylnym ma miejsce dojrzewanie komórek jajowych. Od jajników natomiast odchodzą parzyste jajowody, łączące się z w części końcowej w krótki jajowódśrodkowy, uchodzący do pochwy otworem płciowym. Pochwa ku tyłowi rozszczerza się w worek kopulacyjny. W grzbietowej części pochwy, w pobliżu ujścia jajowodów otwiera się przewód zbiorniczka nasiennego. Służy on do magazynowania plemników Do przewodu zbiorniczka nasiennego uchodzą gruczoły wytwarzające wydzielinę odżywczą dla plemników. 

Narządy płciowe robotnic są w zaniku. Jajnik składa się z kilku lub kilkunastu rurek jajnikowych. Również Jajowody, pochwa i zbiornik nasienny są bardzo silnie uwstecznione. Jednakże, mimo tak słobo rozwiniętych narządów płciowych robotnice są w stanie składać jajeczka, ale tylko i wyłącznie jeśl są karmione mleczkiem pszczelim. Z takich właśnie "trutowych" jaj, powstają karłowate trutnie.

 

W skład narządów rozrodczych męskich, czyli trutni wchodzą:

  • parzyste jądra ułożone symetrycznie w przednim odcinku odwłoka, przed przewodem pokarmowym
  • parzyste nasieniowody, do których uchodzą przewody dużych gruczołów śluzowych
  • przewód wytryskowy
  • narząd kopulacyjny

Lot godowy matki pszczelej

Po osiągnięciu przez młodą matkę pszczelą, pełnej dojrzałości płciowej następuje tzw. "Lot godowy". Jest to jedyny lot matki pszczelej, która udaje się na tzw. "Trutowisko" czyli miejsce gdzie zbierają się trutnie. To właśnie na trutowisku dochodzi do kopulacji, lub mówiąc po pszczelemu "bzykania" :D Do kopulacji dochodzi w powietrzu. Jednak podczas kopulacji "szczęśliwy" truteń urywa część narządu kopulacyjnego i "szczęśliwy" truteń umiera. Po zakończeniu "lotu godowego" matka pszczela wraca do ula, by po paru dniach rozpocząć składanie jajeczek zapłodnionych z których powstaną pszczoły.

 

Warte zapamiętania !!!

Matka pszczela może złożyć do 3 000 jajeczek na dobę. Łączna ich masa dwukrotnie przekracza masę matki. Gdyby wszystkie jajeczka złożone w ciągu jednej doby ułożyć w szeregu, utworzyłyby one nić o długości 3-4 metrów. 

 

października 16, 2014

Pszczeli układ krążenia jest układem otwartym. Oznacza to że krew pszczół, czyli Hemolimfa po przedostaniu się przez aorte i serce wypełnia wszystkie wolne przestrzenie między tkankami i narządami dostarczając naszym pszczołom tlen. W układ krążenia pszczół wchodzi aorta, serce oraz narządy tętniące w czułkach i zatarczu. Serce naszej pszczoły ma kształt rurki i biegnie po stronie grzbietowej odwłoka od drugiego do czwartego pierścienia odwłokowego. Serce pszczoły składa się z pięciu komór oddzielonych dwudzielnymi zastawkami. Ostatnia, tylnia komora serca jest zaślepiona ślepo, natomiast pierwsza komora przechodzi w aortę. Krew z aorty, która ma postać cienkiej rurki trafia przez otwór potyliczny do głowy pszczoły. Po opłynięciu głowy, hemolimfa biegnie ku tułowiowi  i przechodzi do odwłoka przez zatokę brzuszną. W miejscu gdzie kończy się przepona brzuszna hemolimfa dostaje do zatoki okołotrzewiowej, opływa narządy wewnętrzne i otworami w przxeponie grzbietowej przedostaje się do zatoki okołosercowej.

Hemolimfa i jej funkcje

Hemolimaf pszczół jest tkanką płynną. Jej rola w organizmie pszczół polega na wielu funkcjach. Jedną z najważniejszych funkcji jest dostarczanie całemu organizmowi substancji odżywczych. Usuwa ona produkty przemiany materi i transportuje hormony. Prawdopodobnie stanowi ona swojego rodzaju "żelazny zapas" dla wody i aminokwasów w organizmie pszczół. Oczywiście w skład hemolimfy wiele składników takich jak hemocyty w wielu postaciach, różniące się od siebie składem, w zależności od rozwoju pszczół, lecz nie będziemy się o tym rozpisywać ponieważ zwykły pszczelarz, czy fan miodów nie znalazłby tak ciekawych informacji. Oczywiście jeśli jesteście żądni szczegółowej wiedzy możecie o niej przeczytac tutaj.

października 09, 2014

Układ mięśniowy i narządy ruchu pszczoły,

 

Mięścnie naszych drogich pszczół zbudowane sę a włókien poprzecznie prążkowanych. Mięśnie a czasami nawet poszczególen włókna mięśniowe porozdzielane są bięgnącymi między nimi tchawkami. Co wymaga uwagi to, to że każdy mięsień w ciele pszczoły, oprócz mięśni wprowadzających skrzydła pszczoły w ruch, wykonują ruchy powolne.

Narządy ruchu u pszczoły stanowią trzy pary odnóży i dwie pary skrzydeł. Odnóżę składa sie z pięciu części a mianowicie: biodra, krętarza, uda, goleni i piecioczłonowej stopy zakończonej dwoma pazurkami i przylgą. W odnóżach występują narządy służące do czyszczenia czułek i zbierania pyłku.

Na pierwszej parze odnóży znajduje się narząd do czyszczenia czułków utworzony przez półksiężycowate wycięcie u podstawy pierwszego człony stopy i kolca w dolnym odcinku goleni. Poniżej możecie zauważyć to wcięcie na rysunku. Jest to to łukowate wcięcie jakby w kolanie o ksztacie półksiężyca.

 

 

W drugiej parze nóg pszczoły miodnej występuje cos jakby miecz, lub osty kolec. Służy on do usuwania obcinania pyłku zebranego przez pszczóly, z trzeciej pary obnóży.

 

 

W trzeciej parze odnózy występuje koszyczek, szczypce pyłkowe, grzebyczek i szczoteczka. Koszyczek do którego pszczoły zbierają pyłek pszczeli, tworzy zagłębienie na zewnętrznej stronie goleni, otoczone długimi zagiętymi do środka włoskami. Najważniejszą i najbardzej istotną rzeczą jest to że jedynie pszczoły robotnice posiadają wykształcone koszyczki. Szczypce pyłkowe w które pszczoły są również wyposażone, tworzą dolną krawędz goleni i górną krawędz pierwszego człony stopy. Rząd kolczów w przyśrodkowej stronie goleni nazwano grzebyczkiem. Szczoteczkę natomiast tworzy 10 rzędów włosków usytowanych po stronie przyśrodkowej pierwszego członu stopy. Potraficie je odnalęźć na obrazku poniżej?

 

 Dwie pary błoniastych skrzydeł rozpiętę są na chitynowatych żeberkach. Duże skrzydła które możemy zauważyć u pszczół przysiadających na kwiatach to skrzydła pierwszej pary, które dzięki specjalnym haczykom na ich dolnej krawędzi łączą się z mniejszymi skrzydłąmi drugiej pary. Ruch skrzydeł możliwy jest dzięki ruchowi tułowia który podczas skurczu mięśni przebiegających od sergitu do tergitu, ściąga tułów ku dołowi wprawia skrzydła pszczół w ruch. Opuszczanie sklepienia tułowia pszczoły odpowiada za opuszczanie skrzydeł pszczoły. Jest to wynik skurczu mięśni podłużnych tułowia. Wartym zapamiętania jest fakt że pszczoła bez ładunku porusza się z prędkością 45-60km/h natomiast przy obciążeniu pyłkiem lub innym "towarem" jej prędkość spada nawet trzykrotnie. 

Zobacz także:

Rozwój pszczoły miodnej

 

 

 

października 06, 2014

Kształt głowy zarówno robotnicy, matki pszczelej czy trutni ma związek z ułożeniem i wielkością oczu złożonych i budową aparatu gębowego. Zarówno głowa pszczoły robotnicy jaki i matki przypominają odwróconą kroplę wody z wydłużonym ogonkiem, głowa trutnia zaś jest już bardziej okrągłą z bardzo dużymi oczami złożonymi. W skład głowy pszczoły wchodzi 5 ściśle ze sobą powiązanych segmentów chitynowych. Można na niej zauważyć oczy złożone i przyoczka (te mniejsze na środku głowy) oraz czułki znajdujące się pośrodku głowy. W  skład każdego czułka wchodzi trzonek, nóżki, i biczyk. Razem elementy te pełnią rolę narządu dotyku i czucia. Poniżej na dole głowy znajduje się otwór gębowy z częścią aparatu gębowego.

 

 

 

W skład narządu gębowego wchodzą:

  • warga górna w formie wydłużonego prostokąta, który ogranicza otwór gębowy od przodu
  • nadgębie i podgębie, umożliwiają one otwieranie i zamykanie narządu gębowego.
  • Parzyste żuwaczki o szerokiej podstawie i końcach przypominającch swoim wyglądem dłuto
  • Parzyste szczeki ściśle połączone z wargą dolną w tzw. zespół wargowo- szczękowy
  • warga dolna. W jej skład wchodzi podbrudek, broda, języczek zakończony tzw. łyczeczką, dwa przyjęzyczki i parzyste głaszczki.

 

 

Wszystkie te narządy biorą udział w ssaniu pokarmu płynnego, tworząc trąbke. Narząd ten jest najlepiej rozwinięty u pszczół robotnic. Odgrywa on bardzo ważną rolę przy pobieraniu nektaru z roślin. U pszczół rasy środkowoeuropejskiej długość trąbki 5,95-6,50 mm a u pszczół kaukaskich 7,05-7,27 mm. Jednym z miodów których trudniej jest pozyskać jest miód koniczynowy z względu na dość głęboko ukryty nektar, dlatego jest on tak bardzo ceniony i trudny do uzyskania.  

 

października 07, 2014

Ślężańskie Miody - Ciało i budowa pszczoły.

 

Ciało pszczół tak w zasadzie składa się z 3 części: Głowy, Tułowia i odwłoka. Ciało pszczoły jest pokryte jednowarstwowym naskórkiem. Komórki naskórka wytwarzają włóknisty oskórek - kukikulę. W budowie oskórka wyróżnia się 3 warstwy: epikutikulę, egzokutikulę i endokutikulę. To właśnie te schityzowane elementy stanowią szkielet zewnętrzny pszczoły miodnej. Badania oskórka wykazały że występuje w nim chityna w 3 formach, alfa, beta i gamma, różniące się od siebie pofałdowaniem cząsteczki i łączeniem łańcuchów sacharydowych. Chityna jest polisacharydem. Nioe rozpuszcza się wodzie, rozpuszczalnikach organiczynch i słąbych kwasach oraz zasadach. Pod wpływem hydrolizy, czyli rozpuszczeniu kwasami mineralnymi uwalniają się z niej Polisacharydy, glukozamina i kwas octowy. 

 

 

października 01, 2014

Pszczoła miodna

Pszczoła miodna (Apis mellifera L.) należy do typu stawonogów, podtypu tchawkodysznych, gromady owadów, podgromady uskrzydlonych, rzędu błonkoskrzydłych, podrzędu żądłówek, nadzrodziny pszczół, rodziny pszczołowatych, rodzaju pszczoła. Przyznajemy dość to zawiłe, ale do zrozumienia. W skład rodzaju pszczoła wchodzą cztery gatunki: Pszczoła miodna, pszczoła indyjska, pszczoła olbrzymia, pszczoła karłowata. 

Pszczoła miodna buduje plastry dwustronne z czystego wosku w miejscach okrytych. Gniazdo składa się z kilku plastrów budowanych w położeniu pionowym, równolegle do siebie. Zasklep na komórkach z czerwiem, stanowi lekko wypukłe wieczko całkowite. W obrębie gatunku pszczoły miodnej występują liczne gatuniki, podgatunki, rasy i odmiany. Wyobrębnia się kilka grup pszcżól miodnych a mianowicie:

  • grupę pszczół afrykańskich: pszczoła afrykańska, pszczoła madagaskarska, pszczoła południowoafrykańska, pszczoła egipska, pszczoła algierska, pszczoła perska, pszczoła syryjska, pszczoła cypryjska
  • grupę pszczół kaukaskich: pszczoła kaukaska szerokołapa, pszczoła kaukaska wysokogórska, przczołą krymska.
  • grupę pszczół europejskich. W tej właśnie grupie występują najważniejsze podgatunki takie jak, pszczoła włoska, pszczoła kraińska, pszczóła miodna właściwa lub pszczoła stepowa.

          Pszczóła włoska jest pszczółą obszarów nizinnych, lagodna, charakteryzuje się niską rojliwością i dobrą zimowlą. 

          Pszczoła kraińska jest pszczołą górską. Odznacza się dużą łagodnością. Dobrze trzyma się plastrów i dobrze znośi długie, mroźne zimy.

          Pszczoła miodna właściwa czyli pszczoła północna charakteryzuje się względnie małą rojliwością i jest przystosowana do długiej zimowli. Dość słabo trzyma się plastrów i bywa agresywna.

 

 

września 28, 2014

Najnowszy artykuł

Go to top